Phương pháp điều trị sỏi ống mật chủ

Các phương pháp điều trị sỏi ống mật chủ hiện nay chủ yếu bao gồm hai loại: phẫu thuật lấy sỏi và lấy sỏi qua nội soi.

Trước đây, phẫu thuật mở ổ bụng lấy sỏi ống mật chủ là phương pháp điều trị hiệu quả, nhưng phẫu thuật mở có mức xâm lấn lớn, thời gian hồi phục sau mổ chậm, một số bệnh nhân còn cần phải đặt ống dẫn lưu mật trong một thời gian.

Đối với những bệnh nhân tuổi cao sức yếu, tình trạng thể chất kém, khả năng dung nạp với phẫu thuật truyền thống kém, thậm chí có thể không thể tiếp nhận phẫu thuật.

Cùng với sự phát triển của công nghệ nội soi tiêu hóa, các bác sĩ ngoại gan mật đã dần khám phá ra một phương pháp điều trị ít xâm lấn, không cần mở bụng có thể lấy sỏi ống mật chủ, đó là phẫu thuật lấy sỏi ống mật chủ qua nội soi, tức là ERCP.

ERCP là gì?

ERCP là phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu các bệnh lý đường mật – tụy được thực hiện qua nội soi tiêu hóa.

1. Bác sĩ đưa một ống nội soi tá tràng (tương tự như ống nội soi dạ dày thông thường) qua đường miệng của người bệnh.
2. Ống nội soi đi qua thực quản và dạ dày, đến tá tràng – phần ruột non ngay dưới dạ dày.
3. Bác sĩ xác định lỗ đổ của ống mật chủ và ống tụy vào tá tràng.
4. Qua lỗ đổ này, bác sĩ tiếp cận vào đường mật để thực hiện chụp X-quang cản quang, lấy sỏi, khai thông đường mật hoặc đặt stent.

ERCP có thể thực hiện những điều trị nào?

• Lấy sỏi ống mật chủ
• Chụp X-quang đường mật cản quang
• Khai thông đường mật bị tắc
• Đặt stent dẫn lưu đường mật

Đối với người bệnh bị sỏi ống mật chủ, bác sĩ có thể tìm lỗ đổ của đường mật qua nội soi tá tràng, sau đó sử dụng các dụng cụ liên quan để đi vào ống mật và lấy sỏi ra.

Đối với những người bệnh tắc đường mật nặng, nhiễm trùng rõ hoặc thể trạng kém, có thể đặt stent đường mật trước để dẫn lưu mật và mủ mật, giải phóng tắc nghẽn và kiểm soát nhiễm trùng. Đợi khi tình trạng người bệnh cải thiện, sẽ tiến hành lấy sỏi qua nội soi vào thời điểm thích hợp.

ERCP có ưu thế hơn so với phẫu thuật truyền thống

Ưu điểm cốt lõi của ERCP là không cần mở bụng, ít xâm lấn hơn. So với phẫu thuật truyền thống, ERCP thường có những đặc điểm sau:

• Không có vết mổ ở bụng
• Ít xâm lấn cơ thể
• Phục hồi nhanh sau thủ thuật
• Đặc biệt phù hợp cho một số bệnh nhân cao tuổi
• Phù hợp với người kém dung nạp phẫu thuật
• Có thể xử lý sỏi sót sau cắt túi mật

Cùng với sự cải tiến của các dụng cụ nội soi lấy sỏi và trình độ kỹ thuật của bác sĩ ngày càng nâng cao, nội soi lấy sỏi ống mật chủ đã trở thành một trong những phương pháp điều trị quan trọng đối với sỏi ống mật chủ.

Những bệnh nhân nào phù hợp hơn với ERCP?

• Bệnh nhân cao tuổi
• Bệnh nhân có thể trạng yếu
• Bệnh nhân kém dung nạp với phẫu thuật ngoại khoa
• Bệnh nhân có sỏi sót ống mật chủ sau phẫu thuật cắt túi mật
• Bệnh nhân sỏi ống mật chủ tái phát
• Bệnh nhân không thể dung nạp gây mê toàn thân nhưng cần nhanh chóng giải quyết tắc nghẽn đường mật

Đối với những bệnh nhân có nhiễm trùng nặng, tắc nghẽn đường mật hoặc có nguy cơ sốc nhiễm trùng, ERCP còn có thể là phương pháp quan trọng để cấp cứu giải quyết tắc nghẽn.

Kỹ thuật đặc biệt của bác sĩ Wang Xiaoliang: Không gây tổn thương cơ vòng Oddi

Trong quá trình lấy sỏi, bác sĩ sử dụng thuốc để làm giãn cơ vòng Oddi, thực hiện lấy sỏi ống mật chủ mà không cần phải cắt cơ vòng Oddi.

Cơ vòng Oddi nằm ở lối ra của ống mật và ống tụy đổ vào tá tràng. Nó tham gia điều tiết việc bài xuất mật và dịch tụy, đồng thời có vai trò ngăn dịch ruột trào ngược vào đường mật.

Bệnh nhân cao tuổi, nhiều bệnh nền cũng có thể thực hiện

Người đã từng phẫu thuật ung thư dạ dày, có thể làm ERCP không?

Có thể, nhưng độ khó của thao tác sẽ tăng lên rõ rệt.

ERCP có hoàn toàn không có rủi ro không?

ERCP tuy không cần mở bụng, nhưng vẫn là liệu pháp điều trị xâm lấn tối thiểu qua nội soi có tính chuyên môn cao. Bác sĩ cần dựa vào tình trạng bệnh, vị trí sỏi, tình trạng đường mật và tiền sử phẫu thuật của bệnh nhân để đánh giá tổng hợp.

Đặc biệt đối với những bệnh nhân đã từng phẫu thuật tái tạo đường tiêu hóa, cấu trúc giải phẫu đường tiêu hóa đã thay đổi, độ khó thao tác ERCP sẽ tăng lên rõ rệt, đòi hỏi kinh nghiệm lâm sàng và kỹ năng nội soi của bác sĩ cao hơn.